Senegalli Sonko cumhurbaşkanlığı aday listesinden çıkarıldı

Senegal Anayasa Konseyi Cumartesi günü, hapisteki muhalefet lideri Ousmane Sonko ve eski başkan Abdoulaye Wade’nin oğlu Karim Wade’nin dışarıda bırakıldığı 25 Şubat başkanlık seçimleri için 20 kişilik nihai aday listesini yayınladı.

Listede, Sall’ın Temmuz ayında üçüncü bir dönem için aday olmayacağını açıklamasının ardından Cumhurbaşkanı Macky Sall tarafından halefi olarak seçilen Başbakan Amadou Ba da yer alıyor.

Ayrıca eski başbakanlar ve rakipleri Idrissa Seck ve Mahammed Boun Abdallah Dionne, Dakar’ın eski belediye başkanı Khalifa Sall ve Sonko’nun yerine aday gösterilen Bassirou Diomaye Diakhar Faye de listede yer aldı.

Sonko’nun feshedilen partisinin üyesi olan 43 yaşındaki Faye de tutuklu ancak henüz yargılanmadı.

Acı çekişme

Bir Facebook paylaşımı nedeniyle “mahkemeye saygısızlık” ve “tüzel kişiliğe karşı hakaret” suçlarından Nisan 2023’ten bu yana cezaevinde bulunuyor.

2019’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde üçüncü olan Sonko, devletle iki yıldan fazla süren ve çoğu zaman ölümcül huzursuzluklara yol açan sert bir çekişmenin merkezinde yer alıyor.

49 yaşındaki muhalif figür, pan-Afrikanist söylemi ve eski sömürgeci güç Fransa’ya karşı sert duruşuyla Senegal’in hoşnutsuz gençleri arasında tutkulu bir takipçi kitlesi yarattı.

Anayasa Konseyi, Sonko’nun adaylığını hakaret suçundan aldığı ve 4 Ocak’ta Yüksek Mahkeme tarafından onanan altı aylık ertelenmiş cezası nedeniyle reddetti.

İki kadın başkanlık için yarışıyor

Sonko ayrıca Turizm Bakanı Mame Mbaye Niang’a hakaret ve iftira ettiği gerekçesiyle ağır para cezasına çarptırılmıştı.

Diğer davalarda ise Sonko Haziran ayında genç bir insanı ahlaki olarak yozlaştırmaktan iki yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Temmuz ayının sonundan bu yana ayaklanma çağrısı, terörist gruplarla komplo kurma ve devlet güvenliğini tehlikeye atma gibi diğer suçlamalarla hapiste tutuluyor.

Kendisine yöneltilen suçlamaları reddederek, bu suçlamaların Şubat ayında yapılacak seçimlerde aday olmasını engellemeye yönelik olduğunu söyledi.

Yayınlanan aday listesinde jinekolog Rose Wardini ve girişimci Anta Babacar Ngom olmak üzere iki kadın da yer alıyor.

Kalabalık yarış

Anayasa avukatı Babacar Gueye AFP’ye yaptığı açıklamada, Senegal’in ilk kez bu kadar çok adaylı bir cumhurbaşkanlığı seçimi düzenlediğini söyledi. 2019’daki son seçimde beş aday yarışmıştı.

Anayasa Konseyi’ne göre, babası iktidardayken bakanlık yapmış olan Karim Wade, Fransız ve Senegal çifte vatandaşlığı nedeniyle “kabul edilemez” bulundu.

Pazar günü X, eski adıyla Twitter’da bu kararı kınadı ve kararı “skandal” ve “demokrasiye bariz bir saldırı” olarak nitelendirdi.

Anayasaya göre cumhurbaşkanı adaylarının “sadece Senegal vatandaşı olması” ve seçim günü 35 ila 75 yaşları arasında olması gerekiyor.

Fransız vatandaşlığından ‘feragat etti’

Senegalli bir baba ve Fransız kökenli bir anneden Fransa’da doğan Wade, Fransız vatandaşlığından vazgeçtiğini gösteren belgeler sunmuştu.

Ancak konsey, Fransız vatandaşlığını kaybettiğini teyit eden kararnamenin “geriye dönük olmadığını” ve yeminli beyanının sunulduğu tarihte “kesin olmadığını” söyleyerek bu belgeleri reddetti.

Seçime sadece bir ay kala, Senegal’in giden cumhurbaşkanının katılmadığı ilk seçim olan iki turlu seçimin sonucuna ilişkin tam bir belirsizlik söz konusu.

2012’de yedi yıllığına cumhurbaşkanı seçilen ve 2019’da yeniden seçilen Sall, Temmuz ayında yeniden aday olmayacağını açıklamıştı.