IGAD başkanları Somali’nin egemenliğine saygı çağrısında bulundu

Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) devlet başkanları, Somaliland’ın Etiyopya ile 1 Ocak’ta imzaladığı tartışmalı deniz erişimi anlaşmasının ortasında Somali’nin egemenliğine saygı gösterilmesi çağrısında bulundu.

IGAD başkanları Perşembe günü Uganda’nın Entebbe kentinde düzenlenen zirvede bir araya gelerek Somali-Etiyopya kavgasını ve Sudan savaşını ele aldılar.

Devlet başkanları “Etiyopya ile Somali arasındaki ilişkiye dair son gelişmelerden derin endişe duyduklarını” söylediler.

Bölgesel blok, “Somali’nin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne saygının temel ilkelerini” yeniden teyit ettiğini söyledi.

Somali’nin rızası

IGAD, 42. olağanüstü devlet ve hükümet başkanları zirvesinden sonra yaptığı açıklamada, “… herhangi bir angajman yukarıdaki temel ilkeleri korumalı ve herhangi bir anlaşma veya düzenleme Somali’nin rızasıyla olmalıdır” dedi.

Başkanlar Etiyopya ve Somali’yi gerginliği azaltmaya ve bunun yerine “yapıcı diyalog” kurmaya çağırdı.

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed zirveye katılmadı. Somalili mevkidaşı Hassan Sheikh Mohamud ise Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’nin ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya katıldı.

Aynı zamanda IGAD devlet başkanları başkanı olan Cibuti Devlet Başkanı İsmail Ömer Guelleh, Kenya Devlet Başkanı William Ruto ve Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir de Entebbe’deki Devlet Evi’nde düzenlenen zirveye katıldı.

Tanınma için liman değişimi

IGAD üyesi ülkeler Eritre, Etiyopya, Cibuti, Kenya, Somali, Güney Sudan, Sudan ve Uganda’dır.

1 Ocak’ta Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve Somaliland lideri Muse Bihi, Addis Ababa’da, denize kıyısı olmayan bir ülke olan Etiyopya’nın Kızıldeniz’deki Berbera limanına erişimine izin veren bir anlaşma imzaladı.

Anlaşmanın bir parçası olarak Somaliland, kıyı şeridi boyunca 20 kilometrelik bir araziyi deniz kuvvetleri üssü kurmak üzere Etiyopya’ya kiralamayı planlıyor. Öte yandan Somaliland’a Etiyopya tarafından tanınma sözü verildi.

Etiyopya şu anda deniz ticaretinin çoğu için komşu Cibuti’ye güveniyor. Etiyopya’nın başlangıçta Kızıldeniz boyunca bir kıyı şeridi vardı, ancak Eritre 1993’te ayrıldıktan sonra Etiyopya limanı kaybetti.

‘Saldırganlık’

Somali, Etiyopya ve Somaliland tarafından imzalanan anlaşmayı “saldırganlık” olarak nitelendirerek reddetti ve federal hükümetin Somaliland’a böyle bir anlaşma imzalama yetkisi vermediğini söyledi.

Uluslararası hukuka göre yaklaşık 4,5 milyon kişinin yaşadığı Somaliland, coğrafi olarak Somali Federal Cumhuriyeti’nin bir parçasıdır. Afrika Boynuzu bölgesinde Somali’nin kuzeyinde yer almaktadır.