By 
BM, Sudan’ı harap eden, en az 12,000 kişinin ölümüne ve milyonlarca kişinin yerinden edilmesine neden olan dokuz aylık iç savaştaki insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerine ilişkin soruşturmalar başlattı.
Gerçekleri Araştırma Misyonu Başkanı Mohamed Chande Othman, “Sudanlı sivil toplum örgütleri ve diğer muhataplar devam eden ciddi ihlallere ilişkin iddialarını bizimle paylaşmaya başladılar” dedi.
Othman, “Bu iddialar hesap verebilirliğin önemini, soruşturmalarımızın gerekliliğini ve şiddetin bir an önce sona erdirilmesine duyulan hayati ihtiyacı vurguluyor” diye ekledi.
Tanzanya’nın eski başyargıcı olan Othman’a Nijerya Üniversitesi’nde hukuk dekanlığı yapmış olan Joy Ezeilo ve BM’nin Somali’deki insan hakları konusunda eski bağımsız uzmanı olan Ürdünlü ve İsviçreli Mona Rishmawi eşlik ediyor.
‘Yasal yükümlülükler’
Rishmawi, “Savaşan tarafların sivilleri saldırılardan korumak, insani erişimi garanti altına almak ve her ne koşulda olursa olsun cinayet, zorla yerinden etme, işkence, keyfi gözaltı ve zorla kaybetmelerden kaçınmak gibi uluslararası yasal yükümlülükleri bulunmaktadır” dedi.
“Bize ulaşan tüm iddiaları dikkatle doğrulayacak ve gerçekleri tespit etme çalışmalarımızı bağımsız ve tarafsız bir şekilde yürüteceğiz.”
Soruşturmalar, 15 Nisan 2023’te savaşın başlamasından bu yana Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF), Hızlı Destek Güçleri (RSF) ve diğer savaşan taraflar arasındaki çatışmada iddia edilen tüm insan hakları ihlallerini inceleyecek.
Joy Ezeilo misyonun “kadın ve çocukları hedef alan ihlallere özellikle dikkat edeceğini” söyledi.
Kanıt paylaşmaya davet
Ezeilo, “Özellikle kadınları ve kız çocuklarını hedef alan tecavüz iddiaları ve çocukların çatışmalarda kullanılmak üzere askere alındığı iddiaları soruşturmalarımızın öncelikli konuları arasında yer alıyor” dedi.
BM, çatışmanın tüm taraflarını soruşturmalarında işbirliği yapmaya çağırdı ve bireylerden, gruplardan ve kuruluşlardan, incelenen dönemde Sudan’da yaşanan insan hakları ihlallerine ilişkin kanıtları gizlilik içinde paylaşmalarını istedi.
İnceleme ekibi, ilk bulgularına ilişkin sözlü bir güncellemenin İnsan Hakları Konseyi’nin Haziran-Temmuz 2024’teki elli altıncı oturumuna sunulacağını, ardından Konsey’in Eylül-Ekim’deki elli yedinci oturumuna ve Ekim 2024’teki yetmiş dokuzuncu oturumunda BM Genel Kurulu’na yazılı bir rapor sunulacağını açıkladı.
Silahlı Çatışmaların Yeri ve Olay Verileri Projesi’nin ihtiyatlı tahminlerine göre savaşın başladığı Nisan ayından bu yana 13.000’den fazla insan öldürüldü ve Birleşmiş Milletler yedi milyondan fazla insanın yerinden edildiğini söylüyor.
Comments