By 
Geçen hafta Nijer’de iktidarı ele geçiren cunta Pazartesi günü üst düzey siyasetçileri gözaltına alırken, partileri demokratik yönetimin yeniden tesis edilmesi yönündeki uluslararası çağrılara karşı çıktıklarını ve Batı Afrika’daki diğer askeri yöneticilerin de desteklerini ifade ettiklerini söyledi.
Devlet Başkanı Mohamed Bazoum’un devrilmesi Batı Afrika’da şok etkisi yaratırken Nijer’in eski Batılı müttefikleri ile Rusya ve bölgedeki diğer cunta liderlerini karşı karşıya getirdi.
Afrika Birliği, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve diğer güçler, Batı ve Orta Afrika’da üç yıldan kısa bir süre içinde yedinci askeri darbe olan ve dünyanın en yoksul bölgelerinden birinde demokratik ilerlemeyi baltalayan Devlet Başkanı Mohamed Bazoum’un devrilmesini kınadı.
Bölgesel blok ECOWAS, tüm mali işlemlerin durdurulması ve ulusal varlıkların dondurulması da dahil olmak üzere yaptırımlar uyguladı ve hala sarayında kilitli olan Bazoum’u görevine iade etmek için güç kullanma yetkisi verebileceğini söyledi.
Ancak komşu Burkina Faso, Mali ve Gine cuntaları Pazartesi günü darbe liderlerine desteklerini açıkladılar.
Her iki ülkenin ulusal yayın organlarında okunan ortak açıklamada, “Mali ve Burkina Faso, Nijer’e yapılacak herhangi bir askeri müdahalenin Burkina Faso ve Mali’ye karşı bir savaş ilanı olarak değerlendirileceği konusunda uyarıyor” denildi.
Nijer’deki cunta Pazartesi günü devrik hükümetin maden bakanını, iktidar partisinin başkanını ve petrol bakanını tutukladı.
Bu arada bir ABD yetkilisi Pazartesi günü yaptığı açıklamada darbenin tam anlamıyla başarılı olmadığını ve Bazoum’un görevine iade edilmesi için hala bir fırsat olduğunu söyledi. Fransa ve Almanya da bu yorumları yineledi.
RUSYA
Geçtiğimiz Çarşamba günü yaşanan darbe Sahel bölgesinin güvenliğine ilişkin korkuları arttırdı. Nijer, nükleer enerji ve kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılan radyoaktif bir metal olan uranyumun dünyadaki yedinci en büyük üreticisi.
Amerika Birleşik Devletleri, eski sömürgeci güç Fransa ve diğer Batılı devletlerin Nijer’de askerleri var ve İŞİD ve El Kaide bağlantılı grupların isyanının üstesinden gelmek için hükümetle birlikte çalışıyorlardı.
Ancak sivillere ve askerlere yönelik saldırılar devam ediyor, hoşnutsuzluğu körüklüyor ve Batılı güçlerle ilişkileri geriyor.
Komşu Mali ve Burkina Faso’da son iki yılda dört kez yönetim ele geçirildi ve bunların hepsi de artan güvensizliğe ilişkin hayal kırıklıklarının ortasında gerçekleşti. Her iki ülke de müttefik olarak giderek artan bir şekilde Rusya’ya yöneldi.
Eski başkanlık muhafızları şefi General Abdourahamane Tiani’yi devlet başkanı olarak atayan darbe liderleri, Bazoum’u kötü yönetim ve terör tehdidini ele alış biçiminden duyulan hoşnutsuzluk nedeniyle devirdiklerini söyledi.
Pazar günü cunta destekçilerinin Fransız bayraklarını yakması ve Nijer’in başkenti Niamey’deki Fransız Büyükelçiliğine saldırması üzerine polis göz yaşartıcı gaz kullanarak karşılık verdi.
Rusya’nın Wagner paralı asker grubunun başkanı Yevgeny Prigozhin geçen hafta Nijer’deki darbeyi memnuniyetle karşıladı ve güçlerinin düzeni sağlamak için hazır olduğunu söyledi.
Kremlin Pazartesi günü yaptığı açıklamada Nijer’deki durumun “ciddi endişe kaynağı” olduğunu söyledi ve bir an önce anayasal düzene dönülmesi çağrısında bulundu.
EKONOMİ
ECOWAS’ın Nijer’e karşı, yaptırım uygulanan ancak hiçbir zaman güç kullanma tehdidinde bulunulmayan cunta liderliğindeki komşularından daha sert bir tutum takındığı görülüyor.
Hem AB hem de Fransa, bloğun tepkisini destekleyerek kendi mali desteklerini askıya alırken, ABD de bunu yapmakla tehdit etti.
“AB ve Nijer, on yıllar boyunca gelişen derin bağları paylaşmaktadır. Demokratik yollarla seçilmiş hükümete yönelik kabul edilemez saldırı bu bağları tehlikeye atıyor,” diyen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, eskiden Twitter olarak bilinen X platformunda paylaşımda bulundu.
Günlerce süren kargaşanın ardından Uluslararası Para Fonu Nijer’deki gelişmeleri yakından izlediğini açıkladı. Ancak IMF henüz darbeye yanıt olarak herhangi bir özel adım atmadı.
IMF, Nijer’e 5 Temmuz’da onaylanan 131,5 milyon dolarlık krediyi henüz ödemediğini de sözlerine ekledi.
Bu arada bölgesel merkez bankası, yaptırımların ardından Nijer’in Batı Afrika bölgesel borç piyasasında Pazartesi günü yapılması planlanan 30 milyar CFA (51 milyon $) tutarındaki tahvil ihracını iptal etti.
Comments