Güney Afrika seçim komisyonu Zuma’nın seçilme yeterliliği kararını temyize götürdü

Güney Afrika Seçim Komisyonu, eski Devlet Başkanı Jacob Zuma’nın Mayıs ayında yapılacak genel seçimlerde aday olup olamayacağı konusunda karar vermesi için ülkenin en yüksek mahkemesine başvurduğunu açıkladı.

Komisyon Cuma günü yaptığı açıklamada, “kesinlik” sağlamak için Anayasa Mahkemesi’ne “acil ve doğrudan” bir başvuruda bulunduğunu söyledi.

Bu, 29 Mayıs’ta yapılacak seçimlerde potansiyel bir bozguncu haline gelen yeni bir muhalefet partisi olan uMkhonto we Sizwe’nin (MK) başındaki 81 yaşındaki kişinin seçilme yeterliliğine ilişkin yasal çekişmedeki son dönemeç.

Salı günü sürpriz bir karara imza atan seçim mahkemesi, Zuma’nın aday olabileceğine hükmederek, seçim komisyonunun mahkemeye saygısızlık suçundan aldığı men kararını bozdu.

Yasaklama nedenleri

Kurum, anayasanın 12 aydan fazla hapis cezasına çarptırılanları yasakladığını söyleyerek Zuma’yı yarış dışı bıraktı.

Zuma, başkanlığı sırasında mali yolsuzluk ve kayırmacılığı soruşturan bir panel önünde ifade vermeyi reddetmesinin ardından Haziran 2021’de 15 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Avukatları, cezanın ceza yargılamasından ziyade hukuk yargılamasını takip etmesi ve bir erteleme ile kısaltılmış olması nedeniyle kendisini diskalifiye etmediğini savundu.

Zuma, hapis cezasının sadece iki ayında tıbbi şartlı tahliye ile serbest bırakıldı.

Açıklığa ihtiyaç var

Seçim Komisyonu Cuma günü yaptığı açıklamada, hüküm giymiş kişilerin adaylıklarıyla ilgili anayasa maddesinin “doğru yorumlanması konusunda kesinlik sağlanmasında önemli kamu yararı” olduğunu söyledi.

“Bu tür bir netlik, hem canlı bir konu olması nedeniyle mevcut meselede hem de gelecekteki seçimler için önemlidir” diye ekledi.

Güney Afrika’daki genel seçimlerin 1994’te demokrasinin gelişinden bu yana en çekişmeli seçim olması bekleniyor ve Zuma’nın kampanyadaki varlığı kilit bir faktör olabilir.

Popülerliğine güvenen MK’nın, eski başkanın eski siyasi evi olan iktidardaki Afrika Ulusal Kongresi’nin (ANC) oy oranını düşürmesi bekleniyor.

Bu durum ANC’nin oy oranının 1994’ten bu yana ilk kez yüzde 50’nin altına düşmesine neden olabilir.

Parlamento çoğunluğuna sahip olmayan ANC, iktidarda kalabilmek için koalisyon ortakları aramak zorunda kalacaktır.