By 
Gana’nın Asante Kralı Çarşamba günü, gümüş jübile kutlamalarının bir parçası olarak İngiliz müzeleri tarafından uzun vadeli bir ödünçle iade edildikten sonra, sömürge yönetimi sırasında yağmalanan düzinelerce kraliyet eserini ilk kez sergiledi.
British Museum ve Victoria & Albert Müzesi bu yılın başlarında, 19. yüzyıldaki Anglo-Asante Savaşları sırasında Asante lideri Asantehene’nin sarayından İngiliz askeri güçleri tarafından yağmalanan 32 altın ve gümüş hazineyi geri vermeyi kabul etti.
Bunlar arasında Mpomponsuo olarak bilinen devlet kılıcı ve kralın ruhunu arındırma yetkisine sahip görevlilerin altın rozetleri de bulunuyor.
Koleksiyonda ayrıca Asantehene Osei Bonsu tarafından 1817 ticaret anlaşması sırasında İngiliz diplomat Thomas Edward Bowdich’e hediye edilen altın bir ud arpı da yer alıyor.
“Eve dönüş: sıkıntı ve anma” başlıklı etkinlikte konuşan Kral Otumfuo Osei Tutu II, Manhyia Sarayı’nda ilk kez sergilenen eserlerin “Asante halkının ruhunu” yansıttığını söyledi.
British Museum ve Victoria and Albert Museum (V&A) tarafından iade edilen eserlerin genel görünümü.
Kral, 1874’te yağmalanan eşyalar için “(Her ne kadar) hepsi iade edilmemiş olsa da, burada sahip olduklarımız hala Asantes’in ruhunu temsil ediyor” dedi.
“Yani, ruh buraya geri döndü ve bugün Asantes için bir gün, siyah Afrika kıtası için bir gün ve ruhlar bugün tekrar bizimle birlikte.”
Gana Kralı, eşyaları Asantehene krallığının merkezi olan Kumasi’deki yenilenmiş Manhyia Saray Müzesi’nde sergiledi. Her bir parça ziyaretçilere Asante tarihi ve kültürünün ihtişamına nadir bir bakış sundu.
Sergi bu hafta halka açılacak
Objelerin iadesi, eski sömürgeci güçler İngiltere, Fransa, Almanya ve Belçika’nın yönetimi sırasında çalınan Afrika eserlerinin geri getirilmesi için Avrupa ve ABD müzeleri ve kurumları üzerindeki baskının arttığı bir dönemde gerçekleşti.
Eserler 19. yüzyıldaki Anglo-Asante Savaşları sırasında çalındı.
Victoria & Albert Müzesi Müdürü Dr. Tristram Hunt, Asante Krallığının zengin mirasını simgeleyen eserlerin, “emperyal çatışma ve sömürgeciliğin izleriyle lekelenmiş bir tarih olan bu nesnelerin edinilmesini çevreleyen çok acı verici tarihi” ele almak için iade edildiğini söyledi.
“Bu hazineler büyük bir krallığın zaferlerine ve sınavlarına tanıklık etmiştir ve Kumasi’ye geri dönmeleri kültürel değişim ve uzlaşmanın gücünün bir kanıtıdır” dedi.
British Museum Mütevelli Heyeti üyesi Profesör Chris Gosden ise müzenin “bu ilişkiyi sürdürmeye, dostluk, güven, karşılıklı saygı ve tartışma isteğine dayalı bir şekilde bu ödünç üzerine inşa etmeye tamamen kararlı olduğunu” söyledi.
Gosden, anlaşmanın Manhyia Sarayı ve özellikle British Museum arasında neredeyse yarım yüzyıldır süren görüşmeleri yansıttığını söyledi.
Asante kralının sarayından alınan toplam 32 parça sergilendi.
Gosden anlaşmanın “Manhyia Saray Müzesi ile British Museum arasında gelişmiş bir kültürel işbirliğinin temelini oluşturduğunu ve bu ödünç vermenin bunun ilk somut sonucu olduğunu” söyledi.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Fowler Müzesi de yedi kraliyet eserini Gana Asante kralına iade etti ve böylece Manhyia Saray Müzesi sömürgeci güçler tarafından kaybedilen 39 esere ev sahipliği yapar hale geldi.
Kral Osei Tutu II, iadeyi kolaylaştırmak üzere Ganalı tarihçi Ivor Agyeman-Duah ve İskoç tarihçi ve Glasgow Üniversitesi eski müdür yardımcısı Profesör Malcolm McLeod olmak üzere iki teknik danışman atadı.
Nijerya ayrıca antik Benin Krallığı’ndan yağmalanan ve halen ABD ve Avrupa’daki müzelerde ve sanat koleksiyoncularında bulunan 16. ve 18. yüzyıllara ait binlerce metal plaket, heykel ve objenin iadesi için de görüşmeler yürütüyor.
Komşu Benin Cumhuriyeti, 1892 yılında Fransız sömürge güçleri tarafından çalınan iki düzine hazine ve sanat eserini teslim aldı.
KAYNAK: AFP
Comments