Gana Adil Adalet Sağlamak İçin Harekete Geçiyor

Gana’nın ilk kamu savunma programında çalışan avukatlar, ceza davaları için avukat tutmaya gücü yetmeyen kişilere yardım etmekle görevlendirilen bölümlerinin, yetersiz insan kaynakları ve ofis olanakları nedeniyle işlevsel olarak çalışamadığını söylüyor.

Kamu Savunucuları Bölümü, uluslararası bir insan hakları kuruluşu olan Kaliforniya merkezli Pepperdine Üniversitesi Sudreau Küresel Adalet Enstitüsü ile Gana Başsavcılığı ve Adalet Bakanlığı Adli Yardım Komisyonu’nun desteğiyle Mayıs ayında faaliyete geçti.

Enstitünün internet sitesine göre enstitünün görevi “adalet sistemlerini güçlendirmek, savunmasızları savunmak ve yeni nesil hukuk öğrencilerini ihtiyacı olanlar adına savunuculuk yapmaları için eğitmek”.

Bölümün müdür vekili Nelson Mawutor Kporha yaptığı açıklamada, programın başlamasından bu yana komisyonun yetersiz insan kaynakları ve ofis konaklama imkanlarıyla boğuşurken bile davalarda bir artış gördüğünü söyledi.

Kporha, “Altyapı açısından kısıtlıyız. Bulunduğumuz yer, şu anda ev hakkında yazılacak bir şey değil ve avukatlar her zaman şikâyet ediyorlar” dedi.

Hukuk Muhabirliği Konseyi’nin zemin katında gecekondulaşmış durumdayız diyen Kporha, “Bu sorun çözülürse, kanunla ihtilafa düşen ve kendi avukatlarının hizmetlerini karşılayamayan savunmasız kişiler için çok şey yapabileceğimize inanıyorum” diye ekledi.

Her bölüm’ün 2,500-3,000 arasında dava almayı bekliyor ve yaklaşık 100 avukat istihdam etmeyi planladığını söyleyen Kporha ayrıca 2022 yılında gençler, kadınlar ve çocuklar, engelliler ve ağır suçlarla itham edilen kişileri kapsayan yaklaşık 1.764 davanın rapor edildiğini ve bunların 433’ünün bölümün bu yıl kurulmasından bu yana yardım yoluyla çözüldüğünü belirtti.

Birim, faaliyete geçtiğinden bu yana cinayet, adam öldürme, müebbet hapis ve ölüm cezaları gibi iddianameye dayalı suçları ele aldı.

2023’ün ikinci çeyreğinin sonunda 600 dava aldıklarını ve şimdiye kadar bunların 158’ini çözüme kavuşturabildiklerini aktaran Kporha, “Ancak insan kaynağı kısıtlamamız önemli bir sorun, bu aslında benim en büyük baş ağrım.” dedi.

Pepperdine Üniversitesi Sudreau Küresel Adalet Enstitüsü Direktörü Cameron McCollum yaptığı açıklamada, bölümün lojistik kısıtlamalarıyla ilgili sorulara yanıt veremeyeceklerini ancak Kamu Savunucuları Bölümü’ne ve bu görevi yürüten kişilere büyük güven duyduklarını söyledi.

McCollum, 2,6 milyon insanın yaşadığı Büyük Akra bölgesinde sadece 14 kamu avukatı olduğunu ve üçünün istifa etmesinin ardından yedi kişinin ceza davalarından sorumlu olduğunu söyledi.

Bölümün kurulmasının Batı Afrika ülkesinde “adalete erişimde dönüşümsel bir değişime işaret ettiğini” ve bölgedeki adalet dağıtımındaki eşitsizlik nedeniyle büyümeye devam edeceğini ve nihayetinde Gana’da ve tüm Batı Afrika’da adalet için parlak bir ışık olacağını söyleyen McCollum, “Dünya genelinde 3 milyondan fazla insanın tutuklu yargılandığını ve çoğunun adli yardıma erişiminin olmadığını söyledi.

McCollum sözlerine şunları ekledi: Gana’daki meslektaşlarımız Kamu Savunucuları Bölümünü desteklemeye kararlıdır ve bu önemli proje büyüdükçe biz de onların yanında yer almaya devam edeceğiz. Misyonumuz ve varoluş nedenimiz, ortak hükümetlerimizin kendi yetki alanlarında adalete erişimi genişletme hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmaktır. Bunu da öncelikle ceza adaleti zincirindeki kilit paydaşlara karşılıksız teknik uzmanlık, eğitim ve stratejik proje desteği sağlayarak gerçekleştiriyoruz.”

Gana başsavcı yardımcısı ve adalet bakanı Diana Asonaba Dapaah ise yaptığı açıklamada bakanlığın bölümün karşılaştığı zorlukları “not ettiğini” belirterek “kuşkusuz (altyapı) daha iyi olabilirdi” dedi.

Dapaah ,”Kamu Savunucuları Bölümü’ne bulundukları yerin ötesinde bir ofis binası kazandırmaya çalışmak zor ve zorlu oldu. Kısa vadeli bir önlem olarak, Başsavcılık ve Adalet Bakanlığı, Aralık ayında şu anda tamamlanma aşamasında olan dokuz katlı bir binaya taşındığımızda bölüme ev sahipliği yapmayı planlıyor.” dedi.

Yaşanan zorluklara rağmen Dapaah, 37’den fazla avukatın, suçlanan kişilere karşılıksız adil temsil sağlamak için gönüllü olarak bölüme destek vermeyi teklif ettiğini söyledi.

Dapaah, “Adalet Bakanlığı olarak, adaletin ancak adil bir temsil ve hem savcılık hem de savunma makamının davasının adil bir şekilde sunulması halinde sağlanabileceğine inanıyoruz” dedi.

Yasal temsil

Kamu Savunucuları Bölümü’nün kurulmasından önce, 1987 yılında kurulan Gana Adli Yardım Programı, hukuk davalarında temsil edilebilecek durumda olanlara ücretsiz adli yardım hizmeti sağlıyordu.

Gana Adli Yardım Komisyonu’nun 2018 yılında kurulmasının ardından bu birim artık ceza davalarını da kapsayacak.

Asonaba Dapaah, “Aynı zamanda kovuşturmayı da başlattığımız gerçeğiyle birleştiğinde, suçlanan kişilere – özellikle de avukatlık hizmetlerini karşılayamayan kişilere – savunma sunmaları için iyi bir şekilde temsil edilme fırsatı verilmesinin adil olduğunu ve adaletin tüm ilkelerine uygun olduğunu düşündük” dedi.

Anayasaya uygun olarak, bölümün görevinin adaletin etkin ve dengeli bir şekilde dağıtılmasını sağlamak olduğunu söyledi.

İnsan kaynakları kısıtlamalarını ele almak için, “Gana Barosu ile bazı ücretsiz hizmetler sunmanın avukat lisanslarını yenilemek için olmazsa olmaz bir koşul olmasını sağlamak için görüşmeler yapıldığını” söyledi.

“Bu yüzden de sadece bir kaç kişinin bu işe el atması konusunda umutlu olabiliriz.”