By 
Fransız mahkemesi, 150 Euro’ya satılan nadir Afrika maskesinin 4,2 milyon Euro’luk müzayede satışını onayladı. Mahkeme, maskenin asıl sahiplerinin, bu eşyanın değerini bilmedikleri veya en azından şüpheleri olduğu için satıcıyı aldatmadıklarına karar verdi.
Bir ikinci el satıcısı tarafından seksenlik bir çiftten 150 Euro’ya satın alınan nadir bir Afrika heykel maskesinin 4.2 milyon Euro’luk müzayede satışı Salı günü Fransız mahkemeleri tarafından onaylandı ve herhangi bir aldatma olmadığına karar verildi.
Ekim ayı sonundaki duruşmaya müdahale ederek maske satışının iptalini ve bu kültürel varlığın iadesini talep eden Gabon hükümeti de Alès’deki (Gard) mahkeme tarafından reddedildi.
Her halükarda mahkeme, Eylül 2021’de Gard bölgesindeki tatil evlerinde biriktirdikleri hurdalardan kurtulmak için bir ikinci el satıcısını çağıran maskenin asıl sahipleri olan 88 yaşındaki emekli bir mahkeme katibi ve 81 yaşındaki eşinin “mülkün adil tarihi ve sanatsal değerini takdir etme konusunda hiçbir özen göstermediklerini” tespit etti.
Görünüşte değersiz olan bu eşyalar arasında, Afrika’da eski bir sömürge valisi olan büyükbabalarına ait olan ve sonunda mızraklar, sünnet bıçağı, körükler ve müzik aletleriyle birlikte 150 avroya sattıkları oyma ahşap bir maske de vardı.
Mart 2022’de Montpellier’de (Fransa’nın güneyi) yapılan bir müzayedede, dünyada sadece bir düzine kadar kalmış olan bu “Gabon’daki Fang halkının gizli bir topluluğunun ayrıcalığı olan son derece nadir 19. yüzyıl maskesi” masraflar hariç 4,2 milyon avroya satıldı.
Montpellier müzayede evinin kataloğunda bu nadir objenin “1917 civarında, bilinmeyen koşullar altında, Fransız sömürge valisi René-Victor Edward Maurice Fournier (1873-1931) tarafından, muhtemelen bir Gabon turu sırasında toplandığı” belirtildi.
Her ikisi de seksenli yaşlarında olan çift, mahkemeden maskenin “orijinalliği konusunda yapılan hata nedeniyle” satışının iptal edilmesini istemiş, bu da “rızalarını geçersiz kılmıştır”. Ayrıca, satıcının “maskenin gerçek değerinden habersiz olmadığı ya da en azından bu konuda şüpheleri olduğu” için kendilerini aldattığını iddia ettiler. Onlara göre, bu durum, satın alma işleminden sonra hızlı bir şekilde uzman ekspertizleri görevlendirmiş olmasıyla kanıtlanmıştır.
SATICILARIN İHMALİ
Mahkeme, davacıların talebini “ihmal ve dikkatsizlikleri affedilemez niteliktedir” şeklinde yanıtladı ve bu nedenle satışın iptal edilmesi ya da son alıcı tarafından ödenen tutarın geri alınması taleplerini kabul etmedi.
Çiftin avukatı Frédéric Mansat-Jaffré, “müvekkillerim koltuklarından düştüler” diye tepki gösterdi: “Bu kararla mahkeme yeni bir içtihat yarattı, (…) bilgi verme yükümlülüğü getirdi. Siz, ben, tüm bireyler artık başka bir profesyonele gitmeden önce bir profesyonele sormak zorunda kalacağız…”
Mahkeme kararında ayrıca, satıcının “satıştan önce (…) satılan maskenin tekil değerinin farkında olduğunun” kanıtlanmadığına hükmetti. Mahkeme, satıcının “Afrika sanatı hakkında özel bir bilgisi olmadığını” da ekledi.
Maskeye 100 ila 600 avro arasında değer biçen ilk tahminleri aldıktan sonra ikinci el satıcısı, Afrika sanat eserlerinin satışı sırasında Montpellier (Fransa’nın güneyi) müzayede evi ile temasa geçti. Kapsamlı analizler 19. yüzyıldan kalma Fang maskesinin tarihlendirilmesini ve 300.000 ila 400.000 avro arasında değer biçilmesini sağladı.
İkinci el satıcısının avukatı Me Patriciat Pijot, “Kanun doğru bir şekilde uygulandı” diye tepki gösterdi: “Duruşmada ısrar ettiğim argüman dinlendi. Maskenin değerini en iyi bilen kişiler, bu objeyi uzun süredir evlerinde bulundurdukları için satıcılar olmuştur”.
Dükkân sahibi duruşmada dolandırıcılık niyetinde olduğunu reddetti. Avukatı, dürüstlüğünün kanıtı olarak, çifte müzayedecilerin ilk teklifinin tutarı olan 300.000 avroyu ödemeyi bile teklif ettiğini hatırlattı.
Bu yönde bir mutabakat zaptının Nisan 2022 sonunda imzalanması bekleniyordu. Ancak mahkemenin de hatırlattığı gibi, çiftin çocuklarının muhalefeti karşısında başarısız oldu.
Comments