Etiyopya, Mısır ve Sudan tartışmalı Nil barajına ilişkin yeni müzakere sürecinde

Mısır ve Sudan, 4,2 milyar dolarlık devasa barajın Nil suyundan aldıkları payı ciddi ölçüde azaltacağından korkuyor.

Etiyopya, Addis Ababa tarafından Nil nehri üzerinde inşa edilen ve üç ülke arasında uzun süredir devam eden gerilimin kaynağı olan tartışmalı mega baraj konusunda Mısır ve Sudan ile ikinci tur müzakerelere başladığını açıkladı.

Etiyopya bu ay Büyük Rönesans Barajı’nın dördüncü ve son dolgusunun tamamlandığını duyurdu ve bu hareketi yasadışı olarak nitelendiren Kahire, bu açıklamayı kınadı.

Mısır ve Sudan, 4,2 milyar dolarlık devasa barajın Nil suyundan aldıkları payı ciddi ölçüde azaltacağından endişe duyuyor ve Addis Ababa’dan bir anlaşmaya varılana kadar barajı doldurmayı durdurmasını defalarca istemişti.

Yıllardır bu konuda anlaşmazlık yaşayan Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Temmuz ayında dört ay içinde bir anlaşmaya varma konusunda mutabık kaldı ve Ağustos ayında görüşmelere yeniden başladı.

Dostane çözüm

Etiyopya dışişleri bakanlığı Cumartesi günü X’da yaptığı açıklamada, “#Etiyopya, #Mısır ve #Sudan arasında Büyük Etiyopya Rönesans Barajı’nın (#GERD) yıllık işletmesine ilişkin üçlü müzakerenin ikinci turu bugün, 23 Eylül 2023’te Addis Ababa’da başladı” dedi.

“Etiyopya, devam eden üçlü süreç aracılığıyla müzakere edilmiş ve dostane bir çözüme ulaşmaya kararlıdır.”

2011’den bu yana barajla ilgili uzun süren müzakereler şimdiye kadar Etiyopya ile aşağı havza komşuları arasında bir anlaşma sağlayamadı.

Mısır, su ihtiyacının yüzde 97’sini Nil’den karşıladığı için barajı uzun süredir varoluşsal bir tehdit olarak görüyor.

İki kat enerji üretimi

Baraj Etiyopya’nın kalkınma planlarının merkezinde yer alıyor ve Şubat 2022’de Addis Ababa ilk kez elektrik üretmeye başladığını duyurdu.

1,8 kilometre uzunluğunda ve 145 metre yüksekliğindeki devasa hidroelektrik barajı, tam kapasitede 5.000 megavattan fazla elektrik üretebilir.

Bu, Etiyopya’nın şu anda 120 milyonluk ülke nüfusunun sadece yarısının erişebildiği elektrik üretimini iki katına çıkaracak.

Şu anda bir iç savaşın içinde olan Sudan’ın konumu son yıllarda dalgalanmalar gösterdi.

Birleşmiş Milletler, Mısır’ın “2025 yılına kadar suyunun tükenebileceğini” ve Darfur çatışmasının esasen suya erişim için bir savaş olduğu Sudan’ın bazı bölgelerinin iklim değişikliğinin bir sonucu olarak kuraklığa karşı giderek daha savunmasız hale geldiğini söylüyor.