By 
Güney Afrika’da kumda ‘yüzen’ kör bir köstebek türü, türün bilim dünyasından kaybolmasından 80 yıl sonra bulundu.
Nesli kritik derecede tehlike altında olan De Winton’ın altın köstebeği, Endangered Wildlife Trust (EWT) ve Pretoria Üniversitesi’nden koruma uzmanları ve genetikçilerden oluşan bir ekip tarafından yeniden keşfedildi.
Bu tür, Küresel Yaban Hayatı Koruma Örgütü’nün 2017 yılında başlattığı Kayıp Türleri Arama girişiminden bu yana dünyanın en çok aranan kayıp türlerinden 11’incisi olarak yeniden keşfedildi.
KAYIP TÜRLERİN PEŞİNDE
2020 yılında EWT, “altından çok daha değerli bir şey” olan De Winton’un altın köstebeğini aramak üzere Kuzey Cape’in kurak topraklarında bir arayışa çıktı.
Güney Afrikalı STK, o dönemde yaptığı açıklamada, adını yanardöner parlaklığından alan köstebeği bulma umutlarının “neredeyse Batı Kıyısı kumullarından geçen sis kadar geçici” olduğunu söyledi.
En son 1937 yılında görülen bu tür, en az 10 yıldır – ve genellikle çok daha uzun süredir – bilim dünyasından kaybolmuş olanları kapsayan bir terim olan ‘kayıp tür’ olarak kabul ediliyordu.
KUMLARDA İZ SÜRMEK
Kumulda yaşayan köstebekleri bulmak veya yakalamak özellikle zordur çünkü nadiren yüzeyden görülebilen tüneller bırakırlar ve yuvalarına büyük ölçüde erişilemez. Keskin işitme duyuları, yer üstündeki hareketlerden kaynaklanan titreşimleri algılayabilecekleri anlamına gelir ve bu da tespit edilmekten kaçmalarına yardımcı olur.
De Winton’ın köstebeği, benzer ortamlarda yaşayan Grant’ın altın köstebeği ile de sık sık karıştırılır.
EWT, görevine yardımcı olmak için tipik olarak su ortamlarında kullanılan yenilikçi bir çevresel DNA (eDNA) tekniğini denedi.
Port Nolloth yakınlarındaki kum tepelerinden alınan kum örneklerini titizlikle inceleyen ekip, gizemli köstebeklerin deri hücreleri, kılları, kanları ve dışkılarından elde edilen eser miktarda DNA’yı aradı.
BİR UMUT IŞIĞI
Araştırmaya köstebeklerin en son 80 yıl önce görüldüğü yerde başladılar. 100’den fazla toprak örneği toplayan ekip, her gün 18 kilometreye kadar kumul habitatını araştırdı.
EWT o dönemde, “De Winton’ın altın köstebeğini bulmak korumacılar için bir umut ışığı olacaktır – bu da gizli harikaların hala keşfedilmeyi beklediğini gösterir” demişti.
YENİDEN KEŞİF
DNA dizilimi, termal görüntüleme ve Jessie’nin iyi eğitilmiş burnu sayesinde ekip, test alanında yaşayan birkaç altın köstebek türü olduğunu belirledi.
Bunlar arasında De Winton’ın altın köstebeği ile birlikte nesli tükenmekte olan ve nadir görülen bir başka tür olan Van Zyl’in altın köstebeği de tespit edildi.
Ekip, daha fazla örnek bulmak için araştırmalarını sürdürürken, türün toplumdaki farkındalığını artırmayı, onları gördüklerini bildirmeye ve koruma çabalarını desteklemeye teşvik etmeyi amaçlıyor.
KORUMA ÇABALARI
Çoğu sadece Güney Afrika’da yaşayan 21 altın köstebek türü vardır.
De Winton’ın altın köstebeği özellikle tehdit altında çünkü küçük doğal yaşam alanı büyük ölçekli elmas madenciliği tarafından istila ediliyor.
Ekip, daha fazla örnek bulmak için araştırmalarını sürdürürken, türün toplumdaki farkındalığını artırmayı, onları gördüklerini bildirmeye ve koruma çabalarını desteklemeye teşvik etmeyi amaçlıyor.
Bunlar arasında köstebeğin bilinen yaşam alanlarının biyoçeşitlilik yönetimi yoluyla resmi olarak güvence altına alınması da yer alıyor.
Comments